Op je Mac ontkom je er niet aan om te werken met bestanden en mappen. Dit is ook maar goed ook, want zonder bestanden en mappen zou je niks met je computer kunnen doen. Bestanden zijn er in allerlei soorten en maten. Tijdens mijn werk loop ik vaak tegen vragen aan waarvan ik merk dat ze ontstaan doordat de gebruiker onvoldoende kennis van bestanden en mappen heeft. Daarom in dit artikel meer over bestanden en mappen.

Soorten bestanden

Bestanden kunnen ingedeeld worden in een aantal soorten. Zo bestaand er Document bestanden, Programma bestanden, Instelling bestanden en Systeem bestanden. Allemaal hebben ze een bepaald doel. Ik zal iedere soort verder toelichten.

Document bestanden (ook wel Gebruikers bestanden)

Op je Mac staan waarschijnlijk een heleboel programma’s. Zo heb je een programma om brieven te typen, een programma om muziek te beluisteren, een programma om je foto’s te bekijken en nog veel meer. Voor zowat alle wensen is er wel een bijbehorend programma te vinden, de mogelijkheden zijn eindeloos. Maar hoe divers de programma’s ook zijn ze hebben allemaal 1 ding gemeen: ze werken met bestanden. Overigens zijn het niet alleen programma’s die bestanden maken, denk maar aan de foto’s die je maakt met je camera, die foto’s worden opgeslagen als bestanden op de geheugenkaart van je camera. Als je de camera aansluit op de computer dan worden de foto’s overgezet op de harde schijf van je computer. Al deze bestanden die je als gebruiker zelf kunt aanmaken hebben de verzamelnaam Document bestanden.

Nu zal het duidelijk zijn dat niet ieder programma overweg kan met ieder bestand. Een muziek bestand in een foto programma openen heeft weinig zin. Het foto programma kan goed overweg met foto bestanden maar is niet gemaakt om muziek te luisteren. Andersom is het hetzelfde verhaal. Zodat een programma zijn eigen bestanden kan herkennen wordt een bestand voorzien van een kenmerk. Zo worden bestanden gemaakt in de tekstverwerker “Pages” gekenmerkt met de extensie “.pages”. Zou je dus een brief in Pages typen en deze opslaan met de naam “Mijn eerste brief” dan wordt er op de harde schijf een bestand opgeslagen met de naam “Mijn eerste brief.pages”. Afhankelijk van de instellingen van Mac OS X zul je die extensie echter niet zien en meestal is dat ook nergens voor nodig. Sommige programma’s werken niet met extensies als kenmerk. Deze programma’s slaan informatie IN het bestand zelf op. Het werkt verschillend maar in essentie is het hetzelfde.

Programma bestanden

Buiten de document die jij als gebruiker maakt, of de foto’s die je met je camera neemt zijn er nog meer bestanden. Neem bijvoorbeeld de programma’s waar je mee werkt, dit zijn zelf ook bestanden. Onder Mac OS X hebben deze bestanden een extensie “.app”. Deze bestanden hebben de algemene naam Programma bestanden. Programma bestanden kun je neerzetten waar je wilt maar een ongeschreven regel is om deze binnen een map (Folder in het Engels) met de naam “Programma’s” te plaatsen. Onder Windows bestaan programma’s meestal uit een heleboel bestanden. Onder Mac OS X is dit niet het geval. Ieder programma onder Max OS X bestaat uit slechts 1 bestand. Wil je bijvoorbeeld een bepaald programma niet meer gebruiken dan hoef je dat programma alleen maar naar de prullenbak te slepen.

Instelling bestanden

In veel programma’s kun je bepaalde voorkeuren instellen. Instellingen komen in alle soorten en maten. Wat moet het foto programma doen als je op een foto dubbel klikt? Moet de tekstverwerker bij het openen het laatste document openen of een lege pagina? Dit zijn allemaal voorbeelden van instellingen die een programma kan bevatten. Deze instellingen worden op een bepaalde plaats opgeslagen en hebben meestal de extensie “.pref”. De verzamelnaam voor deze bestanden is Instelling bestanden. Instelling bestanden hoef je als gebruiker niet zelf te maken of te veranderen. Wel kunnen zulke bestanden, door fouten in het programma, wel eens kapot gaan waardoor de instelling niet meer bewaard en gelezen kunnen worden. Het verwijderen van het instelling bestand biedt dan meestal de oplossing.

Systeem bestanden

Een soort waar je als standaard Mac gebruiker gelukkig niet veel mee te doen krijgt. Systeem bestanden zorgen ervoor dat je kunt werken met je computer. Meestal zijn ze ook dusdanig beveiligd dat je als gebruiker hier standaard ook niks aan kunt veranderen. Een ander voordeel is dat ze mogelijkheden bieden waar andere programma’s gebruik van kunnen maken. Onder Mac OS X is dit vele malen beter geregeld en gedocumenteerd voor ontwikkelaars van programma’s dan onder Windows. Hierdoor zijn de programma’s onder Mac OS X meestal ook veel uniformer (zelfde uiterlijk, zelfde werking) wat het werken met deze programma’s een stuk makkelijker maakt.

Mappen

Mappen zijn geen bestanden maar kunnen wel bestanden (en andere mappen!) bevatten. Mappen worden gebruikt om bestanden op een overzichtelijke manier te tonen. Stel je eens voor dat alle soorten bestanden op de computer op 1 plek door elkaar zouden staan. Documenten, Programma’s, Instellingen en al het andere. Het zou niet makkelijk zoeken zijn. Daarom worden bestanden in mappen geplaatst. Het mooie van mappen is dat je in een map bestanden maar ook andere mappen kunt plaatsen. De mogelijkheden zijn eindeloos. Vergelijk het maar met een archiefkast met klappers. De klappers zijn de mappen en maken de kast een stuk overzichtelijker (de archiefkast is in dit geval je harde schijf, zie artikel “Anatomie van de Mac”). Een klapper kan bijvoorbeeld alle documenten m.b.t. een project bevatten terwijl een andere klapper alle brieven van je allerliefste oma bevat. Het maakt in ieder geval het zoeken een stuk makkelijker.

Image bestanden

Als je wel eens een programma gedownload hebt dan ben je er waarschijnlijk al eens mee in aanraking gekomen, image bestanden. Open (Engels: Mount) je een image bestand dan is het net alsof je een cd of dvd in het optisch station plaatst. Op je bureaublad en in de finder verschijnt een pictogram dat aangeeft dat het image bestand geladen is.  Dubbelklik je op het pictogram dan krijg je een finder scherm te zien met de inhoud. Een image bestand kan bestanden en mappen bevatten. Het is dus als het ware een container. Een image bestand dien je, net als een cd of dvd, uit te werpen als je er mee klaar bent. Op bijna alle gebieden kun je een image bestand dan ook het beste vergelijken (en behandelen) als een cd of dvd, je kunt het alleen niet fysiek vasthouden.

Vreemde eend: Bibliotheken

Bibliotheken zijn geen bestanden maar ook geen mappen. Wat zijn het dan wel? Nou… beide. Programma’s zoals iPhoto en Aperture maken hier gebruik van. In de finder zie je ze als 1 bestand, klik je echter met je rechter muisknop erop dan zie je in het context menu een item met de naam “toon pakketinhoud”. Klik hierop en een nieuw finder scherm opent en laat de bestanden en mappen in de bibliotheek zien. Waarom dan deze bestanden in een bibliotheek stoppen? Programma’s als iPhoto en Aperture zijn foto beheer en bewerking programma’s. Om de foto’s en de informatie omtrent foto’s op een zo mooi mogelijke manier te kunnen presenteren zijn heel wat meer bestanden nodig dan alleen je foto’s. Zou je als gebruiker deze bestanden buiten iPhoto en Aperture gaan bewerken of verplaatsen dan gaat het mis. Om dit te voorkomen krijg je dus standaard alleen het bibliotheek bestand te zien. Aan deze manier van werken (d.w.z. jij hebt niet 100% controle over je bestanden) zul je misschien even moeten wennen. Ik heb dit zelf ook gehad, maar ben je er 1 keer aan gewend, dan maakt het het werken met foto’s binnen Max OS X alleen maar makkelijker.

Mac OS X heeft 1 programma waarmee je al deze bestanden op een eenvoudige en makkelijke manier kunt beheren, de Finder. Hierover in een apart bericht binnenkort meer!

Ik hoop dat ik met dit artikel wat duidelijkheid heb kunnen scheppen waar al die verschillende soorten bestanden voor dienen. Ben je een nieuwe gebruiker laat je dan niet imponeren door alle mappen en bestanden die je in de finder ziet. Weet je niet waar een bestand voor dient, blijf er dan vanaf. En als je toch iets wilt aanpakken waar je niet zeker van bent of het goed gaat, zorg dan altijd voor een goede backup!